BPC-157, insan mide suyunda bulunan BPC proteininin 15 amino asitlik bir parçasıdır. TB-500 ise timozin beta-4'ün 17–23. amino asitlerini taşıyan yedi amino asitlik sentetik peptittir. İkisinin de iyileşme iddiaları büyük ölçüde hayvan ve laboratuvar çalışmalarına dayanır. Türkiye'de ruhsatlı ürünleri yoktur ve WADA ikisini de yasaklar.
| Ölçüt | BPC-157 | TB-500 |
|---|---|---|
| Ne olduğu | İnsan mide suyundaki BPC proteininin 15 amino asitlik parçası | Timozin beta-4'ün 17–23. amino asitlerini taşıyan 7 amino asitlik sentetik peptit |
| Öne sürülen etki | Tendon ve bağ iyileşmesi, damar oluşumu (hücre ve hayvan çalışmaları) | Yara iyileşmesi, hücre göçü (TB-500 ile insan çalışması yok) |
| İnsan verisi | Üç küçük çalışma, biri geriye dönük dosya taraması; plasebo kontrollü çalışma yok | Yok; insan çalışmaları tam timozin beta-4 ile yapıldı |
| Kanıt puanı (1–5) | 1 | 1 |
| Türkiye (TİTCK, 2 Ekim 2026) | Ruhsatlı ürün yok | Ruhsatlı ürün yok; timozin içeren ruhsatlı ilaç da yok |
| ABD (FDA) | Onaylı ilaç değil; FDA hiçbir ülkede onaylı ürün bulamadı | FDA onaylı bir ilacın bileşeni değil |
| ABD eczane karışımı | Danışma kurulu Temmuz 2026'da 8–6 oyla önerdi; bağlayıcı değil | Aynı oylamada önerildi; FDA eklenmemesini önermişti |
| WADA 2026 | S0: onaylanmamış maddeler (2022'den beri adıyla) | S2: timozin beta-4 türevleri |
| Bilinen riskler | İnsanda güvenlik verisi çok sınırlı; kanserojenlik çalışması yok; bağışıklık tepkisi olasılığı | İnsan maruziyet verisi yok; kanserojenlik çalışması yok; bağışıklık tepkisi olasılığı |
BPC-157 ve TB-500 nedir?
BPC-157, insan mide suyunda bulunan BPC adlı proteinin 15 amino asitlik bir parçasıdır. 1993 tarihli bir yayında ayrıntılı olarak tanımlandı. Sonraki çalışmaların çoğu sıçan ve fare gibi küçük kemirgenlerde yapıldı.
TB-500 ise timozin beta-4 adlı doğal peptitten türetildi. Timozin beta-4, hücre iskeletindeki aktine bağlanan 43 amino asitlik bir peptittir. TB-500'ün ana bileşeni, bunun 17–23. amino asitlerini taşıyan ve ucuna asetil grubu eklenmiş yedi amino asitlik sentetik bir peptittir.
İki madde Google aramalarında sık sık birlikte aranır. Ancak ne yapı ne de kanıt bakımından aynı şey değildir. Profiller: BPC-157 ve TB-500.
BPC-157 ve TB-500 ne işe yarar? Öne sürülen mekanizmalar
BPC-157 için öne sürülen etkiler hücre ve hayvan deneylerinden gelir. Bir laboratuvar çalışmasında tendon hücrelerinin göçünü ve strese dayanıklılığını artırdı; araştırmacılar bunu FAK-paksilin sinyal yoluna bağladı. Başka çalışmalarda tendon hücrelerinde büyüme hormonu reseptörünü artırdığı ve VEGFR2 reseptörü üzerinden yeni damar oluşumunu desteklediği bildirildi.
TB-500 için FDA'ya yapılan başvuruda, taşıdığı dizi timozin beta-4'ün aktin bağlama, hücre göçü ve yara iyileşmesinden sorumlu bölgesi olarak tanımlandı. FDA ise TB-500'ün herhangi bir hastalık için hastalara uygulandığı bir yayın bulamadı.
Laboratuvar bulgusunun insanda tedavi etkisine dönüşüp dönüşmediği ancak kontrollü klinik çalışmayla anlaşılır. İki madde için de böyle bir çalışma yok.
İnsan çalışmaları ne diyor?
2025'te yayımlanan bir sistematik derleme, kas-iskelet sakatlıklarında BPC-157 üzerine 36 çalışma buldu; bunların 35'i hayvan veya laboratuvar çalışmasıydı. Derleme klinik güvenlik verisi bulamadı.
İnsanda yayımlanmış veri üç küçük çalışmadan ibarettir ve hiçbirinde karşılaştırma için plasebo grubu yoktur. Biri, diz ağrısında eklem içi enjeksiyonu anlatan geriye dönük bir dosya taramasıdır. Diğer ikisi, ağrılı mesane sendromu olan 12 kadında ve iki kişide yapılan pilot çalışmalardır.
TB-500 ile yapılmış insan çalışması yok. Tam timozin beta-4 ise sağlıklı gönüllülerde, yara tedavisinde ve göz damlası olarak denendi; göz damlası çalışmalarında birincil hedeflerde anlamlı fark çıkmadı. Bu sonuçlar TB-500'e aktarılamaz.
BPC-157 ve TB-500 Türkiye'de yasal mı?
Hayır. TİTCK'nin 2 Ekim 2026 ruhsatlı ürünler listesinde BPC-157 veya TB-500 içeren ürün yok; timozin içeren ruhsatlı bir ilaç da bulunmuyor. Yurt dışından hasta adına ilaç getirme yolu da klinik araştırmayla desteklenmiş, başka ülkede ruhsatlı ilaçlar içindir; ayrıntı peptitler yasal mı rehberinde.
ABD'de iki madde de onaylı ilaç değildir. FDA 2023'te ikisini, eczane karışımında önemli güvenlik riski taşıyabilecek maddeler listesine (kategori 2) almıştı. 2026'da başvuru sahipleri adaylığı geri çekince bu listeden çıktılar.
23 Temmuz 2026'da FDA'nın danışma kurulu iki maddenin eczane karışımı listesine eklenmesini 8–6 oyla önerdi. FDA'nın kendi değerlendirmesi eklenmemelerini önermişti; kurulun oyu bağlayıcı değildir ve 4 Ekim 2026 itibarıyla bu yönde bir kural yayımlanmadı.
Kanada Sağlık Bakanlığı ise Nisan 2026'da internetten alınan enjeksiyonluk peptitlere karşı uyardı; el konulan ürünler arasında BPC-157 ve TB-500 vardı.
BPC-157 ve TB-500 yan etkileri ve riskleri
Kontrollü insan çalışması olmadığı için iki maddenin yan etki profili bilinmiyor. FDA, BPC-157'nin insana uygulandığında zarar verip vermeyeceğini bilecek kadar bilgi olmadığını, TB-500 için ise hiç insan maruziyet verisi bulamadığını belirtiyor. İki madde için de kanserojenlik çalışması yok.
FDA, enjeksiyonla verilen bu peptitlerde bağışıklık tepkisi olasılığını dışlayamadığını yazıyor; ürünlerdeki safsızlıklar ve kümelenmiş peptitler bu riski artırabilir. FDA'nın yan etki veri tabanında Aralık 2025'e kadar BPC-157 ile ilgili üç bildirim var. Birinde iki maddeyi birlikte içeren bir ürünle deride yaygın koyulaşma görüldü; nedensellik ise belirsiz.
Timozin beta-4'ün bazı tümörlerde yayılma ve damar oluşumuyla ilişkili bulunması, damar oluşumunu uyaran maddeler için kuramsal bir kaygıdır. Sporcu için ek risk doping kuralıdır: ayrıntı peptitler ve doping rehberinde.
İkisinin de Türkiye'de yasal yolu yok: ruhsatlı ürün bulunmuyor ve yurt dışı ilaç temini klinik araştırmayla desteklenmiş ilaçlar içindir. Etkinlik iddiaları hayvan ve laboratuvar verisine dayanır, insanda güvenlik bilinmiyor ve WADA ikisini de yasaklıyor. Sakatlık veya uzun süren eklem ağrısında ilk adım ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon ya da spor hekimliği uzmanıdır. Tedavi, tanıya göre hekim ve fizyoterapistle planlanır; seçenekler iyileşme ve sakatlık sayfasında özetlenir.
Sık sorulan sorular
BPC-157 mi TB-500 mü daha etkili?
Bunu gösteren bir insan çalışması yok. İki madde hiçbir kontrollü çalışmada birbiriyle veya plaseboyla karşılaştırılmadı.
BPC-157 ve TB-500 birlikte kullanılır mı?
Birlikte kullanımın etkisi ve güvenliği insanda çalışılmadı. İki madde de WADA listesinde yasaklıdır.
TB-500 timozin beta-4 ile aynı mı?
Hayır. Timozin beta-4 43 amino asitlik doğal bir peptittir; TB-500 onun 17–23. amino asitlerini taşıyan sentetik bir parçadır. İnsan çalışmaları TB-500 ile değil, timozin beta-4 ile yapıldı.
BPC-157 Türkiye'de nereden alınır?
Yasal bir kaynak yok. TİTCK'nin 2 Ekim 2026 listesinde BPC-157 içeren ruhsatlı ürün bulunmuyor.
ABD'de BPC-157 yasallaştı mı?
Hayır. FDA danışma kurulu Temmuz 2026'da eczane karışımlarına eklenmesini 8–6 oyla önerdi; oy bağlayıcı değil ve 4 Ekim 2026 itibarıyla düzenleme yayımlanmadı.
Sakatlık için hangi doktora gidilir?
Ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya spor hekimliği uzmanına başvurulur. Ayrıntı hangi doktora gidilir rehberinde.
Kaynaklar
- Sikirić P ve ark. J Physiol Paris 1993 (BPC'nin tanımı)
- Chang CH ve ark. J Appl Physiol 2011
- Chang CH ve ark. Molecules 2014
- Hsieh MJ ve ark. J Mol Med 2017
- Gwyer D ve ark. Cell Tissue Res 2019
- Vasireddi N ve ark. HSS J 2025 (sistematik derleme)
- Lee E, Padgett B. Altern Ther Health Med 2021
- Lee E ve ark. Altern Ther Health Med 2024
- Lee E ve ark. Altern Ther Health Med 2025
- Philp D ve ark. FASEB J 2003 (timozin beta-4 ve aktin)
- Ruff D ve ark. Ann N Y Acad Sci 2010
- Sosne G ve ark. Int J Mol Sci 2022 (RGN-259)
- Sosne G, Ousler GW. Clin Ophthalmol 2015
- Xiao Y ve ark. Crit Rev Eukaryot Gene Expr 2012
- FDA BPC-157 değerlendirme belgesi, PCAC Temmuz 2026
- FDA TB-500 değerlendirme belgesi, PCAC Temmuz 2026
- FDA: Eczane karışımında güvenlik riski taşıyabilecek maddeler (2026)
- FDA PCAC toplantısı, 23–24 Temmuz 2026
- ABC News, 23 Temmuz 2026 (danışma kurulu oylaması)
- Health Canada: İnternetten alınan enjeksiyonluk peptitler uyarısı (9 Nisan 2026)
- WADA 2026 Yasaklı Listesi
- WADA 2022 Yasaklı Liste açıklama notları (BPC-157)
- TİTCK Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (2 Ekim 2026)