Rehber

Peptitler Türkiye'de yasal mı? 'Araştırma amaçlıdır' etiketi ne demek

Son güncelleme: Hazırlayan: Peptit KlinikKaynaklar

Türkiye'de yasal peptitler üç gruptadır: TİTCK ruhsatlı ve reçeteyle eczanede satılan ilaçlar, Sağlık Bakanlığına bildirilmiş kozmetikler ve gıda takviyeleri. BPC-157, TB-500 ve retatrutide gibi maddelerin ruhsatlı ürünü yoktur. 'Araştırma amaçlıdır' etiketi ürüne insanda kullanım izni kazandırmaz; ruhsatsız ilacı üretmek veya bilerek satmak hapis cezası gerektiren suçtur.

Peptit yasal mı?

Peptitin yasal olup olmadığı maddeye değil, ürünün hangi statüde satıldığına bağlıdır. Aynı kelime ruhsatlı bir ilacı, bir cilt serumunu ve etiketsiz bir flakonu anlatabilir. Türkiye'de dört durum ayrılır.

Ruhsat durumu TİTCK'nin her hafta yenilediği listeden kontrol edilir. Türkiye'de ruhsat ve fiyat panosu bu listeyi izler.

StatüÖrnekDenetimNereden alınır
Ruhsatlı ilaçOzempic, Mounjaro, Forsteo, GenotropinTİTCK ruhsatıReçeteyle eczaneden
KozmetikBakır peptit, Argireline, Matrixyl içeren serum ve kremPiyasaya çıkmadan önce bildirimKozmetik satış noktaları
Gıda takviyesiKolajen peptit, NMN, glutatyonGıda takviyesi mevzuatıPerakende
Ruhsatsız maddeBPC-157, TB-500, retatrutide, ipamorelinRuhsat yok; üretim denetlenmezYasal kaynak yok

Ruhsatlı peptit ilaç ne demek?

Ruhsat, bir ilacın belirli formül, form ve dozda üretilip satılabileceğini gösteren TİTCK belgesidir. Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği'ne göre ruhsatsız hiçbir beşeri tıbbi ürün piyasaya sunulamaz (madde 5).

1262 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre ilaçlar yalnız eczanelerde ve ecza depolarında satılır. 6197 sayılı Kanun'un 24. maddesi ilaçların internette veya başka bir elektronik ortamda satışını yasaklar.

TİTCK'nin 2 Ekim 2026 listesinde Ozempic, Mounjaro, Saxenda, Forsteo, Genotropin ve Choriomon gibi peptit ilaçlar ruhsatlıdır. Bu ilaçlar reçeteyle eczaneden alınır; doz ve kullanım hekimin kararıdır.

Araştırma amaçlı peptit ne demek?

Bu ifade, ürünün laboratuvar araştırması için satıldığını ve insanda kullanılmak üzere üretilmediğini beyan eder. Etiket ürüne ruhsat kazandırmaz. Ürünün içeriğini ve temizliğini insan kullanımı için hiçbir otorite değerlendirmemiştir.

Ruhsatlandırma Yönetmeliği beşeri tıbbi ürünü, hastalığı tedavi edici veya önleyici olarak sunulan ya da fizyolojik işlevleri değiştirmek için insanda kullanılan madde diye tanımlar. Bir ürün hem ilaç hem başka bir ürün tanımına girebiliyorsa ilaç mevzuatı uygulanır (madde 2 ve 4).

Bu yüzden belirleyici olan etiket değil, ürünün nasıl sunulduğu ve kullanıldığıdır. ABD'de FDA, 'araştırma amaçlıdır' veya 'insan kullanımı için değildir' diye yanlış etiketlenmiş semaglutid, tirzepatid ve retatrutide satan şirketleri uyardı. Kanada Sağlık Bakanlığı da Nisan 2026'da bu tür etiketlerin ürünü yasal kılmadığını ve kurallardan muaf tutmadığını açıkladı.

Ruhsatsız peptit satmak suç mu?

Evet. Ruhsatsız ilacın üretimi, satışı, tanıtımı ve ticari ithalatı ayrı ayrı yaptırıma bağlanmıştır.

  • Ruhsatsız üretim ve bilerek satış: bir yıldan beş yıla kadar hapis (1262 sayılı Kanun, madde 19). Ürün saf değilse veya iddia edilen etkiyi taşımıyorsa ceza üçte bir artar.
  • İlaç olmayan ürünü tedavi iddiasıyla satmak veya reklamını yapmak: bir yıldan beş yıla kadar hapis (aynı madde).
  • Ruhsatsız ilacı ticari amaçla ithal etmek: kaçakçılık sayılır (aynı madde).
  • Kanuna aykırı tanıtım ve satış: idari para cezası; satış internetteyse erişim engellenir (madde 18). Bu ürünlere el konur (ek madde 6).
  • Sağlığı tehlikeye sokan ilaç üretimi ve satışı: Türk Ceza Kanunu madde 186 ve 187.
  • Halka tanıtım: ilaçlar internet dâhil hiçbir mecrada halka tanıtılamaz; ruhsatsız ürünün tanıtımı da yasaktır (Tanıtım Yönetmeliği, madde 5 ve 6).

Türkiye'de olmayan ilaç yurt dışından nasıl getirilir?

Türkiye'de ruhsatı olmayan ya da piyasada bulunmayan bir ilaç, Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği'ne göre hasta adına getirilebilir. Başvuruyu hastanın hekimi e-reçete sistemi üzerinden TİTCK'ye yapar. İlacı Türk Eczacıları Birliği veya SGK temin eder.

İlk başvuru, ruhsatlı seçeneklerin tükendiği veya kullanılamadığı hastalar içindir. Üçüncü basamak bir hastanede en az üç uzman hekimden oluşan konseyin gerekçeli kararı gerekir. Başvuruya sağlık raporu, bilgilendirilmiş onam formu ve bilimsel yayınlar eklenir.

Getirilecek ilaç iyi üretim uygulamalarıyla üretilmiş olmalı; kalitesi, etkililiği ve güvenliliği klinik araştırmalarla gösterilmelidir (madde 9). Öncelik, ICH'nin kurucu veya daimi üyesi otoritelerin, İngiltere'nin MHRA'sının veya Avustralya'nın TGA'sının ruhsat verdiği ürünlerdedir. Hangi uzmana başvurulacağı hangi doktora gidilir rehberinde.

Yurt dışından kişisel kullanım için ilaç getirilebilir mi?

Yolcu, kişisel tedavisi için kullandığı ilacı yanında getirebilir; gümrükte rapor, doktor raporu veya reçete gösterilir. Türkiye'de kalınacak süreye göre makul miktara izin verilir. Aynı kural gelişten bir ay önce veya üç ay sonra gelen gönderiler için de geçerlidir.

1262 sayılı Kanun'un ek 7. maddesi, ruhsatsız bir ilacın kişisel tedavi için ithaline Bakanlığın izin verebileceğini söyler; miktarı da Bakanlık belirler. Bu hükümler reçete veya rapora dayanan kişisel tedavi içindir; ruhsatsız maddenin ticaretine kapı açmaz.

Peptit iğnesi zararları: ruhsatsız flakonun riskleri neler?

Ruhsatsız bir flakonda etikette yazan maddenin olup olmadığını, miktarını ve temizliğini hiçbir otorite denetlemez. Sahte ürünü ayırt etmenin yolları sahte ilaç işaretleri rehberinde, flakon ve çözücü riskleri peptit sulandırma rehberinde anlatılır.

Bu risk bir varsayım değildir; yayımlanmış analizler ve resmî uyarılar şu örnekleri içerir:

  • İçerik ve saflık: İnternetten sipariş edilip ulaşan üç semaglutid ürününde saflık %7–14 düzeyinde çıktı; satıcılar %99 saflık vaat ediyordu.
  • Endotoksin: Aynı çalışmada bir örnekte yüksek endotoksin bulundu. Endotoksin bakteri duvarından gelir ve ateşe yol açabilir.
  • Yanlış madde: İtalya'da bir web sitesinden 'Ozempic' diye alınan flakondan insülin çıktı; kullanan kadın hipoglisemik komaya girdi.
  • Dolandırıcılık: Aynı semaglutid çalışmasında altı siparişin üçü hiç teslim edilmedi; satıcılar gümrük bahanesiyle ek ödeme istedi.
  • Sahte ürün: Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 19 Haziran 2024'te üç sahte Ozempic serisi için uyarı yayımladı. Seriler Brezilya, İngiltere ve ABD'de bulunmuştu ve yasal tedarik zincirine de girmişti.
  • Bağışıklık tepkisi: FDA, BPC-157 ve TB-500 gibi peptitlerde safsızlıkların ve kümelenmiş peptitlerin yol açabileceği bağışıklık tepkisini dışlayamadığını belirtiyor.
  • Doping: Sporcu için ek risk WADA kurallarıdır; ayrıntı peptitler ve doping rehberinde.

Sık sorulan sorular

BPC-157 Türkiye'de yasal mı?

TİTCK'nin 2 Ekim 2026 ruhsatlı ürünler listesinde BPC-157 içeren ürün yok. Eczaneden alınamaz; ruhsatsız ürünü üretmek veya bilerek satmak 1262 sayılı Kanun'a göre suçtur. Kanıt durumu BPC-157 profilinde.

Peptit internetten alınır mı?

İlaçların internette veya başka bir elektronik ortamda satışı 6197 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle yasaktır. İnternetten flakon veya kalem almak yasal bir yol değildir.

'Araştırma amaçlıdır' yazan ürün kullanılabilir mi?

Bu etiket insanda kullanım için verilmiş bir izin değildir. Ürünün içeriği, temizliği ve sterilitesi insan kullanımı için değerlendirilmemiştir.

Bakır peptit serum yasal mı?

Cilde uygulanan serum ve kremler kozmetik sayılır ve piyasaya çıkmadan önce Sağlık Bakanlığına bildirilir. Kozmetik tanımı vücudun dış kısımlarına uygulanan ürünleri kapsar; enjeksiyonluk ürünler bu tanıma girmez.

Yurt dışında reçeteyle aldığım ilacı Türkiye'ye getirebilir miyim?

Gümrükte rapor, doktor raporu veya reçete gösterilirse kalınacak süreye göre makul miktardaki ilaca izin verilir. Kural kişisel tedavi içindir.

Türkiye'de ruhsatı olmayan bir ilaca nasıl ulaşılır?

Hastanın hekimi TİTCK'ye yurt dışı ilaç başvurusu yapar; uygun bulunursa ilacı Türk Eczacıları Birliği veya SGK getirir. Bu yol, kalitesi ve etkililiği klinik araştırmalarla gösterilmiş, başka ülkede ruhsatlı ilaçlar içindir.

Kaynaklar

  1. 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
  2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (madde 186, 187)
  3. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun (madde 24)
  4. Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, Resmî Gazete 11.12.2021
  5. Beşerî Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 03.07.2015
  6. Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, Resmî Gazete 03.02.2023
  7. TİTCK Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu (rev. 12, 2024)
  8. Ticaret Bakanlığı: Yolcu muafiyetleri, sık sorulan sorular (2026)
  9. 5324 sayılı Kozmetik Kanunu
  10. TİTCK Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (2 Ekim 2026)
  11. FDA: Onaysız GLP-1 ilaçlarına ilişkin endişeler (2026)
  12. Health Canada: İnternetten alınan enjeksiyonluk peptitler uyarısı (9 Nisan 2026)
  13. Ashraf AR ve ark. JAMA Netw Open 2024 (internetten semaglutid)
  14. Antonacci G ve ark. Eur J Hosp Pharm 2026 (sahte semaglutid vakası)
  15. WHO Medical Product Alert N°2/2024: sahte Ozempic
  16. FDA: Eczane karışımında güvenlik riski taşıyabilecek maddeler (2026)
Sıradaki adım